Aan VOB en Stichting Leenrecht zijn onder anderen naar aanleiding van de presentaties tijdens de Bibliotheektweedaagse (9 en 10 december 2010) vragen gesteld over leenrecht en het uitlenen van e-books en e-readers. Onderstaand de stand van zaken.

Voor de uitleen (tijdelijk ter beschikking stellen) van e-books via een portal/internet is op grond van de Auteurswet voorafgaande toestemming nodig van de rechthebbenden. Anders dan voor gedrukte boeken vallen deze e-books niet onder het wettelijk leenrecht van bibliotheken.

De Stuurgroep e-books van de VOB voert thans namens de bibliotheken gesprekken met organisaties van rechthebbenden om te komen tot een ruim aanbod van digitaal uitleenbare e-books via een online portal. Meer informatie op de site van Stichting Bibliotheek.nl.    

Een aantal auteurs en uitgevers van NDC|VBK heeft het uitlenen van e-books via de ePortal van NBD/Biblion toegestaan onder bepaalde voorwaarden. Eén van die voorwaarden is dat voor elke uitlening een auteursrechtvergoeding wordt afgedragen die gelijk is aan het leenrechttarief voor geschriften. Deze auteursrechtvergoeding wordt geïncasseerd door Stichting Leenrecht. Bibliotheken die e-books uitlenen via de ePortal zijn daarom verplicht hiervan jaarlijks opgave te doen aan Stichting Leenrecht. Zie www.leenrecht.nl. Hoewel NDC|VBK het contract met NBD/Biblion per 31-12-2010 heeft opgezegd blijft deze regeling van kracht voor de uitleen van titels die voor deze datum zijn gekocht.

In de bestaande situatie bij de uitleen van e-readers doen zich geen wijzigingen voor.

De VOB heeft in en buiten de Stichting Onderhandelingen Leenrecht (StOL) aan rechthebbenden laten weten voor de uitleen van e-readers vooralsnog geen landelijke regeling na te streven. Het gaat namelijk om een tijdelijk model dat er vooral op is gericht bibliotheekleden kennis te laten maken met het e-book. Per bibliotheek betreft het bovendien een beperkt aantal e-readers en een zeer gering aantal uitleningen.

Onder een e-reader wordt verstaan: een drager waarop digitale bestanden, zoals bijvoorbeeld e-books kunnen worden gezet.

De praktijk van het uitlenen van e-readers is heel divers. Op het uitlenen van een lege e-reader (zonder werken of materiaal erop) is het auteursrecht niet van toepassing. Dit is zonder meer toegestaan.

Het uitlenen van een voorbespeelde e-reader die door of met toestemming van de uitgever/rechthebbenden in het verkeer is gebracht valt onder het leenrecht. Dat geldt ook voor het uitlenen van e-readers waarop door bibliotheken met toestemming van rechthebbenden e-books zijn gezet. Hiervan moet dan ook opgave worden gedaan aan Stichting Leenrecht.

Voor het uitlenen van een e-reader waarop door de bibliotheek of klant een e-book wordt gezet uit de ePortal van NBD/Biblion geldt de bovengenoemde vergoedingsregeling zoals door NBD/Biblion is overeengekomen met rechthebbenden. Ook hiervan moet opgave worden gedaan aan Stichting Leenrecht.

Bij de opgave geldt dat in het geval er meerdere e-books op een e-reader staan, u per titel opgave dient te doen. In geval er audio (cd/dvd/luisterboek) en/of video (video) op de e-reader is gezet, zal er opgave gedaan dienen te worden in de toepasselijke categorie en wordt het voor die categorie vastgestelde tarief in rekening gebracht.

Wellicht ten overvloede informeren wij u dat het niet is toegestaan om e-books te kopen/te downloaden en deze vervolgens zonder toestemming van rechthebbenden op e-readers/dragers te zetten en uit te lenen.

Het beschikbaarstellen van e-readers waarop geheel rechtenvrije e-books staan, is uiteraard wel toegestaan. Ook is het toegestaan om rechtmatig verkregen e-books  aan klanten ter beschikking te stellen voor gebruik binnen de muren van de bibliotheek.