Openbare bibliotheken geven toegang tot kennis, cultuur en informatie. Vrijheid, welvaart en ontplooiing van samenleving en individu kunnen alleen worden gerealiseerd door goed geïnformeerde burgers, die in staat zijn hun democratische rechten uit te oefenen en een actieve rol te spelen in de samenleving. Voorwaarde daartoe is onder andere een vrije en onbeperkte toegang tot kennis, cultuur en informatie.
De bibliotheek is een neutrale, onafhankelijke dienstverlener waar burgers terecht kunnen voor elk wat wils, van elk niveau en voor iedereen. Die onafhankelijkheid veronderstelt dat collectie en diensten van de bibliotheek niet onderworpen zijn aan enige vorm van ideologische, politieke of levensbeschouwelijke censuur of onder druk staan van commerciële belangen. (Unesco manifest voor openbare bibliotheken)

Wat doen bibliotheken voor veilig internet en mediagebruik?

- De afgelopen periode is volop aandacht besteed aan de bibliotheek als veilige media-aanbieder. Als partner in ECP/EPN, het platform van de overheid voor de informatiesamenleving, werken de bibliotheken mee om verantwoord en veilig mediagebruik te bevorderen.

- De bibliotheek draagt mede zorg voor verantwoord en veilig internetgebruik als partner in Mediawijzer.net (voorheen het Expertisecentrum Mediawijsheid). De bibliotheek bevordert dit door trainingen, workshops en deskundig personeel (mediacoaches).

- Bibliotheken zijn partner in Digivaardig&digibewust van het ministerie van Economische Zaken. Overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties willen er samen voor zorgen dat iedereen mee kan in deze digitale ontwikkeling door dit programma. “Klik en tik” is een van de toepassingen.

- Bibliotheken zetten veel  middelen in om veilig internet in de bibliotheek te kunnen aanbieden. Filters, blacklists, whitelists maar ook met gedragscodes en huisregels. Bij een aantal bibliotheken is internet alleen met een toegangscode te gebruiken. Hiermee is weliswaar achteraf, correctie op het internetgedrag mogelijk. Ook zijn er bibliotheken die geen filters toepassen. Dat betekent niet dat alles dan ook is toegestaan in de bibliotheek. Ook sociaal moet de bibliotheek een veilige plek zijn. Huisregels en de naleving daarvan worden door toezicht en sociale controle gereguleerd. Omdat pc's in openbare ruimte staan wordt dit bevorderd. Helemaal te voorkomen is misbruik of sociaal onwenselijk gedrag natuurlijk niet. Zelfs op PC’s  met filters weet de slimme gebruiker mogelijkheden om ongewenste sites te bezoeken. Maar uitgangspunt is dat bibliotheken ongewenst pc-gebruik niet alleen willen voorkomen maar ook gebruikers aanspreken op ongewenst gedrag. Enige tijd geleden werd een bibliotheek regelmatig bezocht door een man met  zweetvoeten die het klimaat in de bibliotheek ernstig schade deed door zijn schoenen uit te doen. Uiteindelijk is hij met een gerechtelijk verbod geweerd omdat hij zich niet wenste aan te passen. Maar zoals gezegd , 100% voorkomen van problemen is niet mogelijk.

- Bibliotheken verwachten veel van het Platform Internetveiligheid van ECP/EPN waarin internet providers en de overheid samenwerken aan het organiseren van de aanpak van de verspreiding van kinderporno via internet. Het initiatief van deze partijen om op dit terrein gezamenlijk op te trekken, wordt toegejuicht door bibliotheken. Juist omdat veilig internet een opgave is die de mogelijkheden van bibliotheken te boven gaat.

- SCP-cijfers wijzen uit dat veel jongeren beschikken over eigen internetpc. Die gaan echt niet in openbare ruimte dingen doen die thuis of bij vrienden in alle beslotenheid ongestoord gedaan kunnen worden.

- De bibliotheek biedt voor iedereen een veilige omgeving waar goede en betrouwbare informatie te vinden is. Om die reden selecteren bibliotheken uit het aanbod van de markt. Niet alles wat op de markt komt wordt aangeboden in de bibliotheek. Juist om die veiligheid, kwaliteit en neutraliteit te waarborgen. Ouders moeten kinderen met een gerust hart naar de bibliotheek kunnen laten gaan.

- Bibliotheek en gebruikersgemeenschap zullen gezamenlijk eveneens het gesprek moeten voeren over wat de gemeenschap verwacht en wenst ten aanzien van de veilig internet in de bibliotheek. Dit maakt onderdeel uit van het lokale maatwerk dat de bibliotheek biedt.

Convenant
De VOB heeft in het voorjaar 2009 een convenant ondertekend waarin betere naleving van PEGI (classificatie voor games) en Kijkwijzer (classificatie voor films, DVD’s en video’s)  wordt afgesproken.  Dit Convenant is getekend tussen de branches bioscopen, winkels, videotheken of bibliotheken, het NICAM en het Ministerie van Justitie. Dit moet leiden tot een betere handhaving van de leeftijdsgrenzen voor audiovisuele producten in bioscopen, winkels, videotheken en bibliotheken.

Training
De Vereniging van Openbare Bibliotheken heeft na de ondertekening van het convenant zorg gedragen voor de communicatie van de afspraken uit het convenant aan haar leden, de openbare bibliotheken van Nederland.  Onze inspanningen met Buro 240a rond film & DVD's is daar een goed voorbeeld van. Buro 240a heeft presentatie gegeven over de relevantie van art. 240a voor bibliotheken op bibliotheekcongres Mediawijs in Madurodam. Met buro240a zijn voorlichtings- en promotiematerialen die in dec. 2009 onder alle bibliotheken zijn verspreid. Momenteel wordt met buro240a gewerkt aan een e-learning training over werking PEGI en Kijkwijzer in de bibliotheek, Bibliotheekmederkers kunnen deze training doorlopen en deze afsluiten met een certificaat. PEGI en Kijkwijzer worden ook onderdeel van de Post-HBO module Mediacoach in de bibliotheek die in maart 2010 startte.

Bibliotheeksystemen
Naast de actualisering van de coderingen van het bibliotheekmateriaal door het branchebedrijf NBD/Biblion voor de Kijkwijzer en PEGI worden ook de bibliotheeksystemen (uitleensystemen) aangepast zodat naleving beter mogelijk is. Zomer 2010 zijn ook de laatste systemen klaar. Dit alles op initiatief van de branche die overigens geen andere sturingsmogelijkheden heeft. (kosten voor aanpassingen zijn door leveranciers zelf bekostigd en worden waarschijnlijk doorberekend aan de afnemers zijnde de bibliotheken.