Deze website maakt gebruik van cookies voor statistiek-doeleinden. Gaat u hiermee akkoord? Ja Nee

07-06-2016 Bibliotheekvestigingen in Nederland

Afbeelding met vestigingen 2010-2016 in grafiek

In Nederland bestaat een wijdverspreid netwerk van openbare bibliotheekvoorzieningen. Deze voorzieningen kunnen vele verschijningsvormen hebben met verschillende vormen van dienstverlening. Vaak wordt maatwerk geboden passend bij de locatie en de doelgroep.

Kijk voor meer informatie op de Branche | Ontwikkelingen en trends.

Soorten

Er zijn vestigingen die minimaal 15 uur open zijn, servicepunten die tussen 4 en 15 uur open zijn en miniservicepunten met 4 of minder openingsuren.

Gedeelde huisvesting

Gedeelde huisvesting is een kans voor bibliotheken. Bibliotheken werken steeds meer samen met andere lokale (culturele) instellingen in een multifunctioneel gebouw, zoals een erfgoedinstelling, archief, kunstuitleen, volksuniversiteit of kunstencentrum. Hierdoor zijn ze in staat om de vijf wettelijke functies uit te voeren. Immers, veel instellingen delen dezelfde doelstelling en richten zich ook op ontwikkeling en educatie van lokale burgers. Samenwerking leidt tot versterking.

Soorten vestigingen

Een goed geoutilleerde vestiging met 15 openingsuren of meer biedt het volgende dienstverleningsniveau:

  • digitale toegang tot de gehele collectie en activiteitenaanbod;
  • vraagbemiddeling;
  • educatieve en culturele/literaire activiteiten;
  • cursusaanbod;
  • aanbod voor scholieren en instellingen;
  • studiemogelijkheden;
  • en mogelijkheden voor ontmoeting en debat.

Met name in dit soort vestigingen zien we een afname van ruim 300 over de laatste 5 jaar, ruim 28% minder.
Er is sprake van vervanging door eenvoudige servicepunten en afhaalpunten, vaak door vrijwilligers gerund, of door onbemande uitleenpunten. Deze punten staan vaak in een gedeelde huisvesting met bijvoorbeeld een zorginstelling, een bank, een supermarkt of wijkcentrum en doen zij alleen dienst als uitleenpunt met een beperkte collectie. Studiemogelijkheden, activiteiten of vraagbemiddeling ontbreken.
Ook is er de laatste jaren een daling waarneembaar van het aantal bibliobushaltes.

Juist in de vele en veranderende verschijningsvormen van bibliotheken doen zich bezuinigingen voelen. Het fijnmazige netwerk staat onder druk. Met minder kosten wordt getracht toch een vorm van bibliotheekdienstverlening in de wijken en dorpen te bieden.

 

Bibliotheken en vestigingen
 
(Bron: G!ds)

1-1-2012

1-1-2013

1-1-2014

1-1-2015

1-1-2016

1-6-2016

 

 

 

Bibliotheekorganisaties

163

162

160

157

154

154

Provinciale Service Organisaties

11

10

9

9

9

9

Vestigingen en hoofdvestigingen, minimaal 15 uur open per week.

1073

843

810

802

770

782

Servicepunten, 4 tot 15 uur open per week

 

220

225

209

232

215

Miniservicepunten, minder dan 4 uur open per week

 

106

87

59

56

55

Afhaalpunten

 

14

31

56

67

Zelfbedieningsbibliotheken zonder bemanning

 

6

4

4

11

11

Bibliobussen

 

26

20

16

10

10

Bibliobushaltes

 

499

262

212

141

141

 

 

Printen
Laatst bijgewerkt op: 25 april 2017