Deze website maakt gebruik van cookies voor statistiek-doeleinden. Gaat u hiermee akkoord? Ja Nee

De Bibliotheek onderneemt

De 'De Bibliotheek onderneemt' is het derde programma binnen onze branchestrategie 'De Bibliotheek levert waarde'. Bij deze keuze draait het om de ontwikkeling van het maatschappelijk ondernemerschap bij openbare bibliotheken.

De VOB ontwikkelt voor dit programma meerdere projecten, workshops en activiteiten. Marian Koren is de programmaleider. Bekijk het visiedocument 'Ondernemende bibliotheken met een missie'.

Daarnaast werkt de VOB aan een leiderschapsprogramma voor directeuren en management.

Ondernemerschap

Centraal in dit VOB programma staat het lokaal maatschappelijk ondernemerschap. Dat betekent toewerken naar ondernemende bibliotheekorganisaties in de hele branche, met accent op ondernemende directeuren die leiding geven aan ondernemende medewerkers.

Ondernemend wil in dit verband zeggen: kansen bij klanten, overheden en andere stakeholders actief onderzoeken, creëren en benutten. De bibliotheek stevig positioneren als publieke voorziening die maatschappelijke waarde aan de burger biedt en zich publiekelijk verantwoordt en legitimeert.

'Denken, durven, doorpakken' publicatie - okt 2015

In de nieuwe VOB-brochure 'Denken, durven, doorpakken over de praktijk van maatschappelijk ondernemen bij bibliotheken' komen vijf bibliotheekdirecteuren aan het woord. Over hun bereidheid om nieuwe mogelijkheden te onderzoeken, want elke organisatievorm en elke samenwerking is denkbaar. Elke lokale situatie verschilt en toch loopt er een rode draad door hun verhalen direct uit de praktijk.

Governance in ondernemende bibliotheken - 30 oktober

Een ondernemende houding vraagt ook veel van toezicht en bestuur. De bijeenkomst 'Governance in de ondernemende bibliotheek' trok veel aandacht van toezichthouders en directies. De bijeenkomst betekende een grote stimulans daartoe. De Code Governance Cultuur en ook de Code Culturele Diversiteit zetten aan tot regelmatige reflectie. Er zijn tal van mogelijkheden om de kennis op dit vlak te versterken.

De inleiders hebben hun presentaties beschikbaar gesteld voor follow up. Bekijk de stukken:

Nieuwe publicatie 'Gedeeld gebouw als begin'- okt 2015

Omslag Gedeeld gebouw als begin

Heb je er zelf voor gekozen, of dwingen de omstandigheden tot samenwoning? In elk geval is het een trend dat bibliotheken onderdeel uitmaken van een multifunctionele accommodatie. Laat je inspireren door nieuwe VOB-publicatie 'Gedeeld gebouw als begin. Over de weerbarstige maar kansrijke praktijk in multifunctionele accommodaties'. Hoe ondernemend kun je zijn? Welke rol kan de bibliotheek spelen, welke partnerschappen gaat ze aan voor welke programmering? Thomas van Dalen ging in opdracht van de VOB op pad. In de vorm van interviews bij vijf bibliotheken worden de huidige kennis en ervaring nu aantrekkelijk samengevat.

Conferentie 'De koers bepalen! Ondernemende bibliotheken op reis' - verslag en verder - mei 2015

Op 27 mei namen we u mee op reis langs good practices, praktijktips, modellen en reflectiemomenten tijdens de werkconferentie 'De koers bepalen! Ondernemende Bibliotheken op reis', met dagvoorzitter Annemarie van Gaal. Renée van der Ster, die werkt aan een afstudeeronderzoek m.b.t. cultureel ondernemerschap bij bibliotheken, maakte er een verslag van. De presentaties volgen binnenkort.
De Reisgids, een handige publicatie voor ondernemende directeuren, werd overhandigd door Astrid Vrolijk (directeur Stadkamer Zwolle), en aan alle VOB-leden gestuurd. Bijbestellen kan nog bij de Rijnbrinkgroep.
Laat u verder inspireren en neem deel aan de biebtobiebgroep.

Intervisie voor directeuren en leidinggevenden - dec 2014

De VOB biedt in 2015 thematische intervisie aan voor directeuren en leidinggevenden in de branche openbare bibliotheken. De behoefte aan ondernemend handelen in bibliotheken neemt toe. Het programma is onder andere erop gericht de directeuren van openbare bibliotheken de mogelijkheid te bieden zich verder te professionaliseren in hun rollen als maatschappelijk ondernemer, eigentijds werkgever en inspirerend leider. Bekijk de flyer 'Intervisieprogramma Openbare Bibliotheken van de VOB'.

De Bibliotheek onderneemt in 2014

Met zo'n twintig bibliotheekorganisaties werd een verkenning gedaan naar ondernemerschap en het (zakelijk) aanbod richting onderwijs. Na een telefonische enquête en een rondetafelbijeenkomst bleek grotendeels aan de behoeften voldaan te worden door het programma 'Kunst van Lezen' met als onderdeel onder andere het project 'de Bibliotheek op School'.

Twee directiespecials met als thema 'Ondernemen in een multifunctionele setting' en 'Financieringskansen' vonden plaats in het Eemhuis. De ledenvergadering van juni 2014 begon met een themasessie over lokale samenwerking en ondernemerschap.

Voor leiderschapsondersteuning deed de VOB een aanbod intervisie voor directies en één voor leidinggevenden, zodat begin 2015 de eerste groepen van start gaan. Subsidie werd verleend door het (voormalige) Netwerk van Directeuren (NvD).

Om in te zetten op ondernemende medewerkers is overleg gevoerd over HR aspecten met SPN voor een handreiking lokaal HR-beleid en instrumenten, met de cao-onderhandeldelegatie in het kader van een vernieuwende dialoog, en met de Stichting BibliotheekWerk (SBW) over gerelateerde projecten.

Stand van zaken - sept 2014

In december 2014 verschijnt er een publicatie over ondernemerschap in de bibliotheekbranche. Met een aantal grote bibliotheekorganisaties wordt een verkenning gedaan naar ondernemerschap en aanbod richting onderwijs.

Digisterker

Voorbeeld van concreet ondernemerschap is het project Digisterker. In dit project waaraan inmiddels ongeveer 20 bibliotheken deelnemen, ondersteunt de bibliotheek groepen in de samenleving die moeite hebben met het gebruik van de elektronische overheid. De bibliotheek versterkt door deelname aan het Digisterker-programma, en de inhoudelijke samenwerking daarin met de gemeente, haar relatie met de gemeente en andere overheden. De bibliotheek wordt zo ook een sterkere strategische partner van de overheid.

Intervisies leiderschap

In samenwerking met enkele leden is een ontwerp aanbod bekeken. Hun feedback voor onder andere intervisie voor middenkader en meer differentiatie aanbrengen komt terug in het aanbod van de VOB voor intervisie-ondersteuning.

Directiespecials: ondernemende bibliotheken

Om de ondernemende bibliotheek gezamenlijk verder te ontwikkelen, is de vorm van 'directiespecials' gecreëerd. Gericht op kennisuitwisseling, inspiratie en praktische aanpak rond urgente en relevante onderwerpen. Daarbij kunnen lokale initiatieven en pilots, bijvoorbeeld financieringsvormen, samenwerking met diverse partners aan bod komen. Voor het najaar zijn voorzien:

  • Strategische kant van lezen en lokaal beleid (september 2014).
  • Nieuwe verdienmodellen en financieringskansen (oktober 2014).
  • Ondernemen in een multifunctionele setting (november 2014).

De geplande directiespecial rond het thema 'Aanbesteden van bibliotheekwerk', gericht op het versterken van concurrentievermogen is omgezet in een tweetal workshops (begin juli en begin september).
Het thema van de 3D-decentralisatie is inmiddels door een aantal PSO's in workshops al opgepakt, dat hiervoor geen aparte directiespecial vooralsnog nodig is.

Ondernemende medewerkers: HRM

De branchestrategie is gericht op bibliotheken als lerende organisaties. Diverse HR aspecten hebben ook een sterke relatie met werkgeverszaken. De cao kan een instrument zijn in het versterken van ondernemerschap in de branche. Bijvoorbeeld door het bieden van keuzemogelijkheden zoals wel/geen budget voor scholing en vrije tijd/werktijd. Inmiddels staat dit geagendeerd bij de onderhandeldelegatie werkgevers van de VOB.

Verder overlegt de VOB met SPN over een handreiking lokaal HR-beleid en instrumenten. Waar mogelijk worden parallelle onderwerpen en pilots bij de Stichting BibliotheekWerk gestroomlijnd en door de VOB gecoördineerd.

Lokale ondersteuning

Bovenstaande activiteiten zijn de projecten waar de VOB taken uit het branchestrategieprogramma oppakt die alleen in samenwerking met partners tot stand kunnen komen en uitgevoerd.
Daarnaast ondersteunt en faciliteert de VOB de lokale bibliotheek, waar mogelijk in samenwerking met o.a. PSO's door te attenderen op relevant en gericht aanbod van masterclasses (zoals Regie 3.0, Leiderschap in Cultuur, marketing voor directeuren), verzamelt best practices van ondernemende bibliotheken en bereidt praktische publicaties voor.

Daarbij wordt ook gebruik gemaakt van de ervaringsgegevens van degenen die dergelijke masterclasses volgden.

Het aanbod 'Procesoptimalisatie' wordt inmiddels door een aantal bibliotheken uitgevoerd; het betekent een mogelijkheid om gebruikmakend van elkaars kennis (in een referentiemodel) tot effectiever uitvoering van terugkerende bibliotheekprocessen te komen.

Programma activiteiten
  • Toetreden nieuwe aanbieders en aanbesteden - Workshop.
  • Aanbod Intervisie leiderschap - Publicatie aanbod.
  • HRM beleid - Totaalplan.
  • Strategische kant van lezen en lokaal beleid - Directiespecial.
  • Verdienmodellen - Directiespecial.
  • Ondernemen in multifunctionele setting - Directiespecial.
  • Ondernemerschap en aanbod richting onderwijs - Verkenning.
  • Ondernemen in en met bibliotheken - Publicatie.
Click here to tip a friend about this page!Printen
Laatst bijgewerkt op: 31 januari 2019