Deze website maakt gebruik van cookies voor statistiek-doeleinden. Gaat u hiermee akkoord? Ja Nee

Collecties en uitleningen

De fysieke bibliotheekcollecties en het gebruik daarvan laten zien dat bibliotheken bezig een omslag te maken om de digitale bibliotheek in hun dienstverlening te integreren.

Deze ontwikkeling wordt langzaam duidelijk in de cijfers.

Collecties

De collecties van de bibliotheken nemen af van 38,7 miljoen items totaal (boeken, bladmuziek en audio-visuele media) in 2004 naar 25,5 miljoen items totaal in 2014, een daling van 34%.

De boekencollectie voor volwassenen krimpt het snelst: van 21,0 miljoen boeken in 2004 naar 13,0 miljoen in 2014, een daling van 38%. Bij de jeugdig krimpt de boekencollectie van 13,1 miljoen boeken in 2004 naar 11,1 miljoen in 2014, een daling van 15,2%.

De boekencollectie voor de jeugd neemt dus beduidend minder sterk af. In 2014 is de verhouding tussen jeugdboeken en boeken voor volwassenen 46% tegen 54%, in 2010 was dit nog 43% tegen 57%.

 

 

2010

2011

2012

2013

2014

 

 

 

 

 

 

Aantal volw. boeken beschikbaar per volwassen lid

8,60

8,55

8,49

8,41

8,56

Aantal jeugdboeken beschikbaar per jeugdlid

5,84

5,65

5,25

5,01

4,95

 

 

Uitleningen

Het aantal uitleningen van fysieke materialen daalt al een aantal jaren. Veranderende vrijetijdsbesteding en meer informatiebronnen via internet kunnen hier een verklaring voor zijn. Zie hiervoor ook: 'Media:Tijd in beeld', dat u kunt downloaden op de site van het SCP, en de Leesmonitor van de Stichting Lezen. Ook de verkoop van fysieke boeken daalt al een paar jaar, zie de Leesmonitor.

De totale uitleningen daalden van 100,1 miljoen in 2010 naar 78,4 miljoen in 2014, een daling van 21%. Ook hier is de tendens waarneembaar dat het aantal uitgeleende boeken bij de volwassenen sneller daalt dan bij de jeugd tot 18 jaar: 49,9 miljoen in 2010 naar 37,0 miljoen in 2014, een daling van 26%. Bij de jeugd daalden de boekuitleningen van 43,4 miljoen in 2010 naar 35,3 miljoen in 2014, een daling van 18,6%. Dit is verklaarbaar als we dat afzetten tegen het aantal leden, ook hier daalt het aantal volwassenen sneller. Daar staat tegenover dat volwassenen per lid nog altijd meer boeken lenen dan de jeugd per lid. Bij de jeugd daalt het aantal leningen per lid ook sneller.

Uitleningen per lid

Volwassenen zijn afgelopen 5 jaar 2 boeken per jaar minder gaan lenen en de jeugd 5 boeken per jaar minder. Een verklaring kan zijn dat er minder kinderen de gewone bibliotheekvestiging bezoeken, omdat er een bibliotheek op hun school is (dBos).

 

2010

2011

2012

2013

2014

 

 

 

 

 

 

Aantal uitleningen boeken per volwassen  lid

26,53

26,83

25,52

24,49

24,23

Aantal uitleningen boeken per jeugdlid

20,56

20,29

18,29

16,99

15,68

 

 

Bibliotheek op School

Vanaf 2012 wordt door veel bibliotheken fors in ingezet op De Bibliotheek op school (dBos). Dit is een samenwerkingsverband tussen bibliotheken en onderwijs met als doel de lees- en mediaprestaties van leerlingen systematisch te verbeteren door een doorlopende lijn van 0-18 jaar. Bibliotheken stellen collecties en professionele medewerkers ter beschikking aan scholen en hier wordt intensief gebruik van gemaakt. De Bibliotheek op school komt soms in de plaats van bibliobushaltes en soms ook van volwaardige vestigingen. Veel kinderen lenen dus hun boeken in de Bibliotheek op school in plaats van in de vestigingen van de openbare bibliotheek. Mogelijk dat daardoor ook hun ouders minder in de bibliotheekvestigingen komen.

In de afgelopen jaren 2010-2014, is het bereik van de Bibliotheek op school van 2% (131 scholen) naar 44% (2870 scholen) gegaan.

88% van de bibliotheekorganisaties biedt inmiddels diensten van de Bibliotheek op school aan. 

Bron: Stamos/ Kunst van Lezen

 

aantal basis- bibliotheken

aantal basis- bibliotheken

% basis- bibliotheken

totaal aantal scholen

aantal scholen

% scholen

 

met dbos

met dbos

met dbos

met dbos

 

2010

163

39

23,93%

6881

131

1,90%

2011

163

46

28,22%

6848

173

2,53%

2012

162

93

57,06%

6806

1287

18,91%

2013

161

108

67,50%

6742

1717

25,47%

2014

160

118

73,75%

6649

2385

35,87%

2015

157

139

88,53%

6550

2870

44 %

 

Uitlening e-books

Afgelopen twee jaar is het uitlenen van e-books in een stroomversnelling geraakt, o.a. door de succesvolle app Vakantiebieb en door de start van het e-bookplatform in 2014. Met name het laatste heeft een verdubbeling van het aantal downloads opgeleverd.

Hoewel 4 miljoen downloads een flink aantal is, is dit vergeleken met 80 miljoen uitleningen van fysieke boeken nog steeds gering: 5%. Opmerkelijk is dat het aanbod van e-books voor jeugd en jongeren nog slechts 8,4% van het totale aanbod  bedraagt. Bijna tweederde van het aanbod betreft volwassen romans en spannende boeken en ruim een kwart informatieve boeken. Het aantal uitleningen van e-books voor jeugd en jongeren is nog slechts 9% van het totaal aantal uitleningen. Het grootste aantal uitleningen, 75%, betreft romans en  spanning.

 

 Downloads e-books

2014

2015

  

 

 

 e-bookplatform

814.072

1.610.148

 Eregalerij

81.239

21.117

 Selectie

41.188

27.554

 VakantieBieb

1.494.686

2.255.397

 

 

 

 Totaal

2.431.185

3.914.216

 Bron: KB

 

 

 

Click here to tip a friend about this page!Printen
Laatst bijgewerkt op: 04 september 2017