Bovenstaande gegevens komen uit het verslag van de 11de meting van de stichting Marktonderzoek Boekenvak. De VOB participeert in de metingen. Bij deze 11de meting is bijzondere aandacht besteed aan de aantrekkingskracht van boekhandels en bibliotheken op het publiek.

Van de mensen die de boekhandel bezoeken, koopt slechts 3 % bij elk bezoek een boek. Vooral vrouwen bezoeken regelmatig een boekhandel zonder een boek te kopen. Opvallend is dat 62% van de mensen die de boekhandel bezoeken, als motief aangeven niet de intentie te hebben om een boek te kopen. Zij zijn slechts aan het ‘snuffelen’. Ook interessant: maar liefst 40% van de bezoekers van de boekhandel beslist pas in de boekhandel welk boek men koopt. Het is duidelijk dat de boekhandel bij een groot deel van zijn klanten te boek staat als een plaats waar je goed kunt snuffelen en ‘browsen’. Hoe staat het nu met de bibliotheek?

De bibliotheek wordt net als de boekhandel zo’n 16 keer per jaar bezocht (door bibliotheekleden). Maar de bibliotheek wordt - in tegenstelling tot de boekhandel - veel gerichter bezocht  Maar liefst 55% van de bezoekers leent bij elk bezoek. En nog eens 28% van de bezoekers leent meestal wel, maar niet altijd. Dit kan betekenen dat de bibliotheek vaker dan de boekhandel wordt bezocht met een concreet doel: boeken lenen.

Verder blijkt uit het onderzoek dat maar liefst tweederde van de bibliotheekleden pas in de bibliotheek beslist welke boeken zij gaan lenen. Hun keuze hangt dus helemaal af van wat men aantreft in de bibliotheek. Dit onderstreept het grote belang van de bibliotheek als ‘schatkamer’, een plaats waar je naar hartenlust kunt snuffelen en waar je wordt verleid. De bibliotheek kan hierop inspelen door net als de boekhandel de mogelijkheden om te ‘browsen’ (nog meer) stimuleren, bijvoorbeeld. door een aantrekkelijkere, frontale presentatie van boeken, of het groeperen van boeken op grond van de thema’s.

Lenen met de pas van een ander
In het onderzoek heeft 30% van de ondervraagden een eigen lidmaatschap (vergelijk met ca. 25% als gemiddelde van de Nederlandse bevolking). Daarnaast is er echter 11% die aangeeft wel eens boeken te lenen op de pas van een ander. Dat betekent dat van het aantal verschillende personen dateen bibliotheekboek leent, maar liefst een kwart (25%) de pas van een ander gebruikt (grijsleners).

NB. Dit zegt overigens niets over het aantal boeken dat geleend wordt via andermans pas, en evenmin over het aantal bezoeken van deze grijsleners.